Commerzbank, ABN AMRO en het Sankt-Florians-Prinzip

De EU wil graag grotere, sterkere banken, maar de individuele landen zien dit liever niet ten koste gaan van lokale kampioenen. Zoals Duitsland, voorstander van een sterkere financiële unie, dat zich met hand en tand verzet tegen de overname van Commerzbank door het Italiaanse UniCredit.

“Not in my back yard” (NIMBY) dus, wat in Duitsland bekendstaat als het “Sankt-Florians-Prinzip”. Dit verwijst naar de heilige Florianus van Lorch, de beschermheilige van de brandweer (wie kent hem niet) en het aan hem gewijde schietgebied: 

"Heiliger Sankt Florian, verschon mein Haus, zünd and’re an!"

En dat betekent “Heilige Sint Florian, spaar mijn huis, steek dat van een ander aan!” (Gek overigens dat Florianus zelf ook huizen aansteekt.)

Hypo-Uni-criet of niet?

In het UniCredit / Commerzbank saga werd deze week bekend dat de Duitse staat zijn belang van 13 procent in Commerzbank niet wil verkopen aan UniCredit. Dat betekent dat als UniCredit, dat nu zegt op 42,5% van de aandelen te kunnen rekenen, alle andere uitstaande aandelen koopt en hiermee op 87% komt, het niet genoeg aandelen heeft voor een uitrookprocedure. Daar is in Duitsland namelijk een belang van minimaal 90% voor nodig.

"Nicht in meinem Hinterhof, bei den Nachbarn!"

Aan de ene kant lijkt het verzet hypocriet; je kan er donder op zeggen dat de Duitse regering een heel andere toon had aangeslagen als Commerzbank UniCredit had willen overnemen. En overnames zijn onvermijdelijk als je grote Europese banken wil creëren. 

Aan de andere kant kan je je afvragen hoe succesvol grote bankovernames zijn. Het schoolvoorbeeld is natuurlijk de desastreuze overname van ABN AMRO in 2007, nog steeds de grootste bankovername ooit. Dat was niet goed voor de overnemende banken en niet goed voor Nederland, dat gedwongen werd het Fortis deel te nationaliseren (en RBS door het V.K.) en een sterke internationale bank armer was. 

Zelf werkte ik toentertijd voor ABN AMRO. Je kan gerust stellen dat de overname een behoorlijke afleiding was van het dagelijks werk en bovendien dat de overnemende partijen niet door iedereen met open armen werden ontvangen. Dat zal bij Commerzbank zeker ook het geval zijn en dat helpt niet bij het realiseren van de zogenaamde synergievoordelen. 

Déjà vu

ABN AMRO is overigens ook nu een bank die genoemd wordt als overnamekandidaat. Saillant detail; Andrea Orcel, de huidige topman van Unicredit, was destijds als zakenbankier de grote man achter de overname van ABN AMRO door Santander, Fortis en RBS. Hij kreeg er een bonus voor van $34 miljoen, maar verklaarde achteraf halfslachtig er spijt van te hebben.

Gaat Orcel dit keer ook spijt krijgen, als het überhaupt lukt? Moet de brandweer (overheid) straks ook weer ingrijpen bij een nieuwe crisis?

De uitkomst zal invloed kunnen hebben op de koers van andere Europese bankaandelen. Als de overname slaagt is de kans groot dat er meer gaat gebeuren en als het Sankt-Florian-Prinzip nu roet in het eten gooit wordt verdere consolidatie onwaarschijnlijker.