Europa moet sterker en zelfstandiger worden. Een nieuwe naam lijkt me een goed begin.
Europa ligt de laatste jaren onder vuur. Om een paar voorbeelden te geven: voor onze energie en metalen zijn we grotendeels afhankelijk van anderen. In de AI-race spelen we, op een paar uitzonderingen na, geen grote rol, en Trump tornt aan het voortbestaan van de NAVO. Musk bepaalt of Oekraïne zijn satellieten mag gebruiken. De inflatie is hoog, onder meer door een oorlog die door de VS is ontketend. En onze auto-industrie wordt ingehaald door de Chinezen.
Na de nederlaag van de Republikeinen bij de midtermverkiezingen is het goed mogelijk dat Trump juist meer aandacht aan buitenlandse politiek gaat besteden. Of dat voor Europa gunstig uitpakt, valt zeer te betwijfelen.
Het beestje bij het naampje noemen
Er zijn allerlei theorieën over waar het misgegaan is. Maar een startpunt is wellicht de naam. Vorige week was ik in Madrid, waar ik in het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza het schilderij ‘De ontvoering van Europa’ van Simon Vouet bekeek. De Nederlandse vertaling is een beetje eufemistisch: in het Engels heet het ‘The Rape of Europa’.
De Fenicische prinses Europa kon er natuurlijk weinig aan doen dat Zeus haar ‘ontvoerde’. Maar het is eigenlijk een naar verhaal, en niet bepaald een krachtig vertrekpunt voor een continent.
Er zijn veel ideeën en plannen om Europa zelfstandiger te maken, zoals het Draghi rapport, maar het lijkt nog niet heel snel te gaan. Misschien moeten we bij de naam beginnen.
What’s in a name?
Mijn voorstel voor een nieuwe naam voor Europa is Athena; de Griekse godin van de wijsheid, strategische oorlogsvoering en ambachten. Haar halfbroer Ares, de god van de oorlog, was vooral bruut en bloeddorstig. Bij Athena ging het om tactiek, strategie en beheersing. Ze vocht niet om het vechten, maar om haar doelen te bereiken en haar positie te verdedigen.
Dat lijkt me een inspirerender uitgangspunt dan een prinses die door een stier is aangerand.
Om op de valreep toch even een bruggetje naar beleggen te maken: Athena is ook op dat vlak een goed voorbeeld. Volgens de mythe streden zij en Poseidon om de gunst van de stad Athene. Poseidon liet toen een bron ontspringen. Indrukwekkend, maar helaas was het water zout. Athena plantte op haar beurt een olijfboom. Olijfbomen dragen pas na jaren vruchten, maar daarna doen ze dat generaties lang. Een goede langetermijnbelegging!
Athene koos voor Athena. Misschien is dat voor Europa ook een goed idee.
